Кантэкст: У Вялікай Брытаніі абмяркоўваюць будучыя адносіны з Еўразвязам праз шэсць гадоў пасля выхаду з яго. 29 верасня 2026 года прэм'ер-міністр Эндзі Бэрнэм выступіў на канферэнцыі Лейбарысцкай партыі, а затым у інтэрв'ю BBC назваў вяртанне ў ЕЗ адным з магчымых варыянтаў. Рашэння аб новым рэферэндуме ён не абвяшчаў. Паводле апытання YouGov, праведзенага 24-25 верасня і апублікаванага 30 верасня, вяртанне падтрымліваюць 59% брытанцаў, супраць выступаюць 32%.
25 верасня 2026 года на ютуб-канале Słowo Prawdy («Слова праўды») Пётр Пятроўскі заявіў, што ўлады Еўразвязу, у адрозненне ад беларускіх, дзейнічаюць у інтарэсах меншасці. Паводле яго словаў, гэта наўпрост замацавана ў Лісабонскай дамове:
«І вось такая розніца — калі ўлада ў Беларусі дзейнічае ў інтарэсах большасці, то нават у Лісабонскай дамове Еўрапейскага звязу наўпрост напісана ў артыкуле 2, што ў Еўрапейскім звязе нейкая дзіўная дэмакратыя. Дэмакратыя меншасці. Што інтарэс меншасці важнейшы за інтарэс большасці».
Артыкул 2 Лісабонскай дамовы змяшчае змены ў Дамову аб заснаванні Еўрапейскай супольнасці. Палажэння пра тое, што інтарэсы меншасці важнейшыя за інтарэсы большасці, у ім няма. Лісабонская дамова змяніла і іншы асноватворны дакумент — Дамову аб Еўрапейскім звязе. У яе артыкуле 2 сапраўды згадваюцца меншасці. Верагодна, менавіта яго меў на ўвазе Пятроўскі.
Гэты артыкул пералічвае каштоўнасці, на якіх заснаваны Еўразвяз: павагу да чалавечай годнасці, свабоду, дэмакратыю, роўнасць, вяршэнства права і павагу да правоў чалавека. Апошнія ўключаюць правы людзей, якія належаць да меншасцяў. Артыкул таксама называе недыскрымінацыю і талерантнасць сярод прынцыпаў грамадства, у якім гэтыя каштоўнасці з'яўляюцца агульнымі для дзяржаваў ЕЗ. Прыярытэту інтарэсаў меншасці над інтарэсамі большасці ён не ўсталёўвае.
Абароне меншасцяў прысвечаная і рэзалюцыя Еўрапарламенту ад 13 лістапада 2018 года аб мінімальных стандартах для меншасцяў у ЕЗ. У ёй адзначаецца, што дыскрымінацыя, пераслед і гвалт перашкаджаюць людзям карыстацца асноўнымі правамі і свабодамі і ўдзельнічаць у жыцці грамадства на роўных. Еўрапарламент таксама нагадвае, што кожны грамадзянін ЕЗ павінен атрымліваць аднолькавую ўвагу з боку інстытутаў Еўразвязу.
