Кантэкст: У сакавіку 2026 года пасля пачатку вайсковага канфлікту паміж ЗША, Ізраілем і Іранам сотні тысяч замежных турыстаў і рэзідэнтаў апынуліся заблакаваныя ў зоне абстрэлаў. У іх ліку — каля 3 тыс. беларусаў. З-за ўдараў Ірану па суседніх краінах і атак дронаў на аэрапорт Дубаю авіякампанія «Белавія» скасавала рэгулярныя рэйсы і замяніла іх на эвакуацыйныя: самалёты адпраўлялі ў рэгіён пустымі выключна дзеля вяртання грамадзянаў на радзіму.
Беларускія дзяржаўныя медыі выкарысталі тэму эвакуацыі суайчыннікаў з зоны блізкаўсходняга канфлікту як нагоду для крытыкі суседніх краін. Госць праграмы «Будні» на ютуб-канале СБТВ палітолаг Аляксей Дзермант так скаментаваў цверджанне аглядальніка «Альфа Радыё» Вадзіма Шэпета пра тое, што дзеянні афіцыйнага Менску па эвакуацыі беларусаў — гэта паказнік моцнай дзяржавы:
«[Беларусь — гэта] дзяржава літасцівая, што ставіцца належным чынам і шануе сваіх грамадзянаў, сапраўды. Таму што мы разумеем, што гэта вялікія выдаткі — ганяць пусты самалёт. Гэта нямала, увогуле, каштуе. І, дапусцім, якая Літва магла б сабе гэта дазволіць, не такая яна зусім бедная дзяржава, але гэта паказвае, што насамрэч гэтыя грамадзяне для Літвы, ну, не гэтак важныя, не гэтак каштоўныя, пэўна што», — сказаў Дзермант у эфіры 6 сакавіка 2026 года.
У выпуску навін на тэлеканале СТБ паказалі сюжэт пад назвай «Кідаюць на волю лёсу». Вядоўца наўпрост заявіла пра нежаданне літоўскіх улад браць удзел у выратаванні людзей:
«А вось МЗС Літвы заявіў, што рэспубліка не плануе дапамагаць сваім грамадзянам эвакуявацца з краін Блізкага Усходу».
Гэта навіна СТБ выйшла 4 сакавіка — амаль праз содні пасля таго, як прэмʼер-міністарка краіны Інга Ругінене абвясціла пра эвакуацыю найболей уразлівых катэгорый насельніцтва. Усяго ў небяспечным рэгіёне знаходзілася каля тысячы літоўцаў, ужо 6 сакавіка ў Вільні прызямліўся першы самалёт з прыкладна 120 грамадзянамі. Бо ў Літвы няма нацыянальнага авіяперавозніка, урад падпісаў дамову з кампаніяй Flydubai. Пры гэтым 75% кошту пералёту пакрыў Еўразвяз.
Дапамогу арганізавалі і іншыя краіны ЕЗ. Латвія вылучыла €752 тыс. на эвакуацыю, дзякуючы чаму яе грамадзяне сплачваюць толькі каля €350 за квіток. Для грамадзянаў Эстоніі пералёт абыходзіцца ў €400.
Параўнанне з нібыта дармовай беларускай эвакуацыяй таксама вымагае ўдакладнення. «Белавія» сапраўды перавозіць без даплат тых, у каго ўжо былі квіткі на скасаваныя рэйсы. Аднак для ўсіх іншых кошт квітка з Дубаю ў Менск на красавік на сайце авіякампаніі складае ад €400 да €1000.
Такім чынам, спроба выставіць Беларусь адзінай «літасцівай дзяржавай» будуецца на ігнараванні фактаў: вывазныя рэйсы для сваіх грамадзянаў у сакавіку 2026 года арганізавалі шмат якія краіны рэгіёну, улучаючы Літву.
